Ngược dòng lịch sử
Xét cho cùng đó cũng là mục đích của giáo dục: cung cấp tri thức để học sinh có chọn lựa đúng hướng đi cuộc đời. Nếu người Việt Nam không biết sáng tạo, không biết học hỏi cái hay của người khác đó là do nền giáo dục thấp kém đẩy cả dân tộc đi xuống. Giáo dục lỗi thời không khuyến khích sáng tạo. Phần lớn giáo trình tập trung nhồi nhét tư tưởng phục vụ quyền lợi của đảng Cộng Sản. Rào cản học phí khiến con em nhà nghèo không thể đi học được.
Sau vài ngày trì hoãn không tìm ra lối thoát, Chủ Tịch của Liên Xô là ông Mikhail S. Gorbachev vào buổi chiều ngày 25 tháng 12 năm 1991, đành phải lên đài truyền hình, trình bày trước dân chúng Liên Xô rằng ông không còn đủ sức, đủ tài để giữ cho Liên Xô không bị sụp đổ. Ông nói: "Từ nay tôi chấm dứt các hoạt động của tôi ở chức vụ Chủ Tịch của Liên Bang Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Xô viết". Ông Mikhail S. Gorbachev có quyết định này khi tìm mọi cách để hàn gắn lại đất nước Liên Xô nhưng không thành. Đế Quốc Cộng Sản Liên Xô đang đứng trước bối cảnh đói rách, phá sản, ly khai.
Luân lý gia đình như thế thì làm sao mà không càng ngày càng lụn bại cho được. Ta thử xem gia đình của ta bây giờ thì cha mẹ coi con như của, nói rằng của mình đã sinh ra, mình muốn thế nào thì phải thế. Đại khái cha mẹ không muốn lo việc đời, thì cũng không muốn cho con đi xa, cha mẹ muốn lòn cúi các cửa ông lớn này, ông lớn nọ để con làm các sở cho vẻ vang thì cũng bắt con như thế, thật không còn gì là cho con một chút tự do. Ấy là tôi nói mấy nhà giàu, còn như các nhà nghèo thì dạy con thì tát, thì chửi, thì đánh thì nói rằng thương con cho roi cho vọt, mà không biết rằng làm như thế là nuôi cho con một cái tính phục tùng nô lệ. Khi còn ở trong gia đình thì thở cái không khí chuyên chế của gia đình, khi đến trường học thì thở cái không khí trong trường học (tính người mình hay thích giao con cho một ông thầy dữ đòn) thì làm sao khi bước chân ra ngoài xã hội khỏi quen tính nô lệ, chịu lòn cúi người. Cái tính nô lệ của người mình ngày nay chính là mang từ lúc trong gia đình chuyên chế mà ra vậy.
Trong thời gian người Pháp đang sắp sửa nắm lấy lại Đông Dương sau chiến tranh, Cộng sản Hồ vẫn đang là một vị anh hùng nổi tiếng, được biết đến với tên gọi Bác Hồ. Ông tuyên truyền đường lối Cộng sản "nhẹ nhàng", nói nhiều về tự do, dân chủ và cách tân. Bảo Đại thì lại ở trong một vị thế hoàn toàn khác biệt. Ông bị mang tiếng là đã "theo đuôi" với chính quyền Vichy của Pháp và cả người Nhật.
Người Pháp đã phạm nhiều hơn là những lỗi lầm thông thường trong chính sách thuộc địa. Rất nhiều lần, đặc biệt là từ khi họ dùng đội quân Lê Dương với lính đánh thuê người Đức để tái lập trật tự sau Chiến tranh Thế giới thứ II, họ đã đối xử rất kiêu ngạo và tàn khốc với người dân Đông Dương. Giờ đây họ đang phải trả giá cho việc này, với đa phần lực lượng ủng hộ Hồ Chí Minh Cộng sản từ những người Đông Dương chống Pháp hoặc chống chế độ thuộc địa. Một khẩu hiệu trên một con đường làng Đông Dương đã nói lên tất cả; tấm bảng viết "Cộng sản, Không. Thực dân, Không bao giờ."
GS Trần Quốc Vượng bày tỏ: ”Tôi không thích nhà làm sử cứ theo ý chủ quan của mình, và từ chỗ đứng của thời đại mình mà chửi tràn chửi lấp toàn bộ nhà Nguyễn cho sướng miệng và ra vẻ có lập trường. Có thời nhà Nguyễn chúng ta mới có một Việt Nam hoàn chỉnh như ngày nay”. Điều ông nói diễn ra một năm sau “Đổi mới”(1986) và sáu năm (1987) trước khi quần thể di tích cố đô Huế được UNESCO công nhận là Di sản văn hoá nhân loại (1993).
“Lịch sử diễn ra một lần còn nhận thức lịch sử là một quá trình”. Sự đánh giá các chúa Nguyễn và Vương triều Nguyễn ở thời đại này do vậy, là sự chín muồi của một quá trình nhận thức, để chuyển từ nhận thức của giới sử học tới nhận thức của xã hội. Nó không thể tách rời với quá trình đổi mới của đất nước, cũng có nghĩa là sự đổi mới trong tư duy lãnh đạo của Đảng cầm quyền, bắt đầu từ đổi mới tư duy kinh tế với một khẩu hiệu hành động: “Dám nhìn thằng vào sự thật, nói đúng sự thật”.
Sở dĩ ông có cái nhìn khác người như thế là vì ông đánh giá nguyên nhân mất nước bằng một cái nhìn tỉnh táo, sáng suốt hơn nhiều người khác. Thông thường, đối với một người yêu nước, nhìn thấy đất nước mình bị mất chủ quyền, bị người nước khác đến đè đầu cưỡi cổ, thì phản ứng tự nhiên là quy nguyên nhân cho bên ngoài: ta mất nước là vì dã tâm của kẻ xâm lược. Vào cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20, kẻ xâm lược đó chính là nước Pháp, do đó ghét Pháp là tình cảm tự nhiên, không cần phải lý luận dông dài. Quan điểm đó bắt nguồn từ một cách nhìn nặng phần cảm tính, không phải là cái nhìn khách quan, khoa học. Nhưng nó lại là một phản ứng tự nhiên, bột phát của những người dân trong một đất nước bị lệ thuộc, kể cả giới trí thức.
Có người sẽ bảo tôi: cứ dẹp cái Đảng CSVN này đi là sẽ khá liền! Tôi cũng đồng ý như thế! Nhưng, dẹp cái đảng này rồi thay thế bằng cái đảng nào? Chẳng lẽ lại là cái đảng bao gồm những người chửi cố Hồ chủ tịch là thằng Hồ, chó Hồ. Hồ dâm tặc? Tôi vẫn nghĩ rằng: công tội của bất kỳ ai cũng phải phán xét, vì đó là sự công bằng của lịch sử. Nhưng, cái công bằng đó là phải nhân văn, tôn trọng phẩm giá của con người.
Do chuẩn bị đấu tranh công khai nên suốt ngày 9-10-1974, rất nhiều tầng lớp trong giới báo chí đang có việc làm hoặc thất nghiệp, quần chúng có cảm tình với báo chí, các nghị sĩ, dân biểu và Hội đồng đô thành đối lập với Thiệu... nườm nượp đến bày tỏ cảm tình với cuộc đấu tranh tại Câu lạc bộ báo chí (15 Lê Lợi), bất chấp sự rình mò của công an, mật vụ dày đặc. Hàng trăm phóng viên nhiếp ảnh nước ngoài và trong nước túc trực bên trong và ngoài Câu lạc bộ báo chí để chớp thời cơ nếu có một sự đàn áp, khủng bố. Các cuộc tiếp tế bánh mì, thuốc lá, cà phê, cam, chanh tiếp tục được gởi đến ủng hộ cả bao, cả cần xé... Không khí thật khẩn trương, không thách thức nhưng không run sợ và biểu lộ quyết tâm cao. Anh em trong Ban tổ chức dù có phân công tiếp khách cũng bị mệt lử, nhưng rất vui và tin tưởng.
