Khoa học công nghệ

Trong 60 năm, nhiệm vụ của những cái cần cẩu sẽ chấm dứt, cơ sở 400 boong ke này sẽ đầy chất thải, và toàn bộ cơ sở sẽ được phủ bằng một nắp bê tông. Sau đó thì sao?

Khu vực Soulaines-Dhuys sẽ đi vào một giai đoạn giám sát dài 300 năm. Sau đó nữa, kế hoạch là giám sát khu vực này cho tới khi chất thải mất tính phóng xạ của nó.

Mà Điện hạt nhân có an toàn hay không đâu phải là chuyện thuần túy kỹ thuật như các công ty thường ve vãn. Đây là vấn đề con người, cụ thể là trình độ chuyên gia, quản lý, thực thi luật pháp và hạ tầng cơ sở. Tất cả những tai nạn hạt nhân đến nay đều do con người gây ra.

Người ta cố tình lờ đi những chuyện này cốt sao VN sớm ra quyết định làm ĐHN, xây một lúc càng nhiều lò càng tốt. Mục tiêu trước mắt của họ là bán được nhà máy, sau đó ... sẽ tính tiếp!

Phương tiện giao thông (kể cả xe gắn máy và ôtô) phải được thiết kế để phục vụ cho con người, chứ không phải con người bị bắt buộc tuân theo thiết kế của phương tiện giao thông. Nếu con người có khiếm khuyết về cơ thể thì nhà sản xuất xe phải thiết kế sao cho thích hợp với điều kiện cơ thể của họ. Tương tự, Bộ Y tế cần phải có những qui định đảm bảo bình đẳng cho người dân tham gia giao thông (vì đây là một quyền căn bản trong xã hội hiện đại), chứ không phải ra những qui định vô hình chung gây ra bất bình đẳng và bất tiện cho hàng triệu người

Trong suốt năm 2003, và cho tới bây giờ, hàng loạt những kiến nghị tới tấp gửi lên tới cả cấp tối thượng, hàng loạt những bài viết trên gần chục tờ báo, nhưng dường như tất cả những sự đánh động đó cũng chỉ như ném đá giữa... biển khơi. Chúng tôi lật lại vấn đề này xem như một kênh phản biện để Đảng, Nhà nước và Chính phủ xem xét lại một cách nghiêm túc. Và nói như ông Hiển: Để tránh sự trừng phạt của… đất trời!

Ước đoán rằng hiện nay một phần ba thế giới thuộc văn hóa duy lý (rationalist culture), trong khi đó, hai phần ba còn lại vẫn chủ yếu thuộc văn hóa trung đại (premodern), tức vẫn chưa đề cao lý luận bao nhiêu, và nếu có thì cũng chỉ xem lý luận như là phương tiện chứ chưa phải mục đích. Sự suy nghĩ và hành động của con người trong văn hóa bất duy lý (non-rationlist culture) chịu ảnh hưởng của niềm tin tôn giáo, của các đấng thiêng liêng, thần quyền, huyền bí… hơn tính trần tục. Trong khi đó, người ta vẫn tin vào tôn giáo hay thần quyền ở văn hóa duy lý (tuy ngày càng gia giảm) nhưng cân bằng lại và có khi áp đảo bằng cách vận dụng lý luận để bảo đảm tính hợp lý của mọi vấn đề.

Nhìn những cuộc thi này như là một thành quả của Thiết kế Thể chế cũng là một cách nhìn hay. Như tôi vừa nói ở trên nó không phải là một thành quả mới mà từ hồi loài người còn chưa biết kinh tế học là gì thì người ta đã biết sử dụng nó rồi (ấy thế nhưng ở Việt Nam mình vẫn ít dùng trong khoa học đấy, tôi chỉ biết có mỗi Robocon thôi ngoài ra không thấy có cuộc thi nào khác.) Dầu vậy, việc nhìn hiện tượng này dưới góc độ thiết kế thể chế cũng tốt ở chỗ nó cho thấy nếu bạn nghĩ ra một thể chế tốt, bạn có thể cải tạo cả thế giới! Dân kinh tế đương nhiên là những người có ý thức rõ nhất về việc này và họ luôn lọ mọ nghiền ngẫm tìm cách đẻ ra các thể chế mới. Thất bại cũng nhiều nhưng thành công cũng không ít.

Tại các nước công nghiệp tiên tiến, nghiên cứu và phát triển (NC&PT) chính là động lực của sự phát triển cả về kinh tế và tư tưởng. Một mặt NC&PT là cỗ máy sản xuất tri thức mới cho xã hội: người làm nghiên cứu toán học tìm ra những lý thuyết mới, người làm vật lý tìm ra quy luật mới giải thích tự nhiên, người làm kinh tế đưa ra những mô hình vĩ mô để quản lý kinh tế, người nghiên cứu triết học sẽ đưa ra tư tưởng mới. Mặt khác NC&PT trong ngành sản xuất đem lại những cải tiến kỹ thuật cho một sản phẩm làm tăng nhu cầu sử dụng hay cải tiến trong phương thức sản xuất làm tăng hiệu quả công việc. Hàm lượng NC&PT trong sản phẩm được đo bằng giá trị gia tăng trong sản phẩm đem lại bởi công việc NC&PT. Chính vì lẽ đó NC&PT là điều không thể thiếu tại các quốc gia này, các nhà quản lý chỉ cần giải quyết vấn đề phải tiêu bao nhiêu tiền cho NC&PT và tiêu như thế nào cho có ích nhất. Việt Nam hiện tại là nước đang phát triển, những nền tảng cần thiết cho NC&PT tại Việt Nam như giáo dục đào tạo, khoa học kỹ thuật và tư tưởng tự do với cách nhìn nhiều chiều thúc đẩy sáng tạo đều còn rất yếu, liệu đặt vấn đề NC&PT có hợp lý không? Nếu hợp lý thì phải làm thế nào và để làm gì? Bài viết này sẽ góp phần chỉ ra thực trạng hiện tại của Việt Nam, đưa ra một số so sánh, giải pháp và hành động cho trí thức trẻ.

Tường lửa (firewall) là hệ thống phần cứng / phần mềm làm nhiệm vụ ngăn chặn các truy nhập "không mong muốn" từ bên ngoài vào hoặc từ bên trong ra. Tường lửa thường được đặt tại cổng ra / vào giữa hai hệ thống mạng, ví dụ giữa mạng trong nước Việt Nam và mạng quốc tế. Tường lửa thực hiện việc lọc bỏ những truy cập không hợp lệ dựa theo các quy tắc hay chỉ tiêu định trước, ví dụ:

+ Lọc theo địa chỉ IP: Mọi cố gắng truy cập tới địa chỉ IP của các trang www.ykien.net, www.thongluan.org... đều bị lọc bỏ và trả về thông báo "Page not found" hoặc "The page cannot be displayed".

+ Lọc theo ứng dụng: Mỗi ứng dụng có một cổng (port) riêng, có giá trị từ 0 tới 65535, cho việc truy cập, ví dụ dịch vụ web dùng cổng 80, dịch vụ email dùng cổng 125... Hiện nay ở Việt Nam chỉ có một số cổng ứng dụng chuẩn được mở. Mọi truy cập qua các cổng không tiêu chuẩn đều bị chặn.

Như vậy, để vượt tường lửa, chúng ta phải làm sao cho gói tin (packet) truy cập tới các trang web / dịch vụ "không được phép" trông giống như gói tin tới từ các trang web / dịch vụ "được phép".