Pháp luật

Nếu Tòa án công nhận lập luận của phía chính quyền Thành phố Hà Nội là đúng, tức công nhận người quản lý có quyền định đoạt số phận tài sản trên cả chủ nhân của tài sản, thì điều này chẳng những trái luật, mà còn công khai thừa nhận rằng: Chủ tịch nước, Thủ tướng hay ai đó cấp cao cao hơn một chút (có quyền quản lý đất nước) là có quyền “giao” lãnh thổ, lãnh hải, không phận nước Việt Nam cho nước ngoài mà không cần thông qua Quốc Hội hoặc không cần phải tổ chức trưng cầu ý dân?Tôi, Lê Trần Luật, là Luật sư bào chữa cho bà Nguyễn Thị Việt- người bị Viện Kiểm sát quận Đống Đa truy tố theo Cáo trạng số 178a/KSĐT ngày 11/11/2008 về tội “Gây rối TTCC” và “Hủy hoại tài sản” theo khoản 1 Điều 245 và khoản 1 Điều 143 BLHS. Trước khi trình bày luận điểm bào chữa của mình, tôi thấy cần thiết phải nhấn mạnh và khẳng định với HĐXX rằng: bà Việt và những giáo dân bị xét xử hôm nay là hoàn toàn vô tội. Bất công thay cho những con người cầu nguyện để hy vọng tìm thấy công lý đã bị truy tố và xét xử như những người phạm tội.

Khi xem xét một hành vi phạm tội luật pháp đòi buộc phải tìm hiểu nguồn gốc, động cơ và mục đích của tội phạm. Khu đất ở 178 Nguyễn Lương Bằng là thuộc quyền sở hữu của Giáo xứ Thái Hà và đã bị các cơ quan chiếm đoạt và sử dụng trái phép và có nguy cơ bị tham nhũng, chia chác. Khu đất này có nguồn gốc tạo thành một cách hợp pháp cả về pháp lý lẫn thực tế [4]. Công ty May Chiến Thắng chiếm dụng bất hợp pháp [5] thì mọi thứ được xây dựng phía trên khu đất ấy nếu không được sự đồng ý của chủ nhân thật sự của khu đất đều là xây dựng bất hợp pháp, cần phải tháo dỡ. Luật pháp buộc UBND Hà nội cần phải có quyết định ghi nhận việc sử dụng khu đất này và giao lại cho Dòng Chúa Cứu Thế sử dụng [6]. Động cơ và mục đích của những giáo dân này không phải là tạo sự náo động hoặc cố tình hủy hoại cho tan nát tài sản, để phá phách mọi thứ mà là cố gắng dỡ bỏ bức tường để vào dọn dẹp, làm sạch và đặt tượng cầu nguyện.

Sau sự việc nghiêm trọng này, cả hai chính phủ đã thành lập một uỷ ban hỗn hợp để thảo luận để đưa ra những biện pháp vững chắc để ngăn chận tệ nạn tham nhũng liên quan đến nguồn viện trợ ODA của Nhật cho Việt Nam," ông nói. "Trừ khi chúng ta đạt được những biện pháp chống hối lộ hiệu quả và đầy ý nghĩa được thoả thuận qua uỷ ban hỗn hợp này, không thì rất khó để lấy lại được sự ủng hộ của công chúng Nhật trong những khoản trợ giúp khác cho Việt Nam, và chúng tôi không thể cam kết những nguồn vốn cho vay mới.

Sự lẫn lộn giữa chức năng tư pháp – hành chính của cơ quan điều tra hiện nay, theo giải thích của Tiến sĩ Nguyễn Đình Lộc, nguyên bộ trưởng Bộ Tư pháp, là chúng ta cứ quen giao việc giữ trật tự trị an cho công an. Trong khi đó theo TS, “công an không phải là hoạt động tư pháp, mà là cơ quan quản lý nhà nước về trật tự trị an. Cơ quan điều tra mới là cơ quan tư pháp”. Ông nói trước đây giao nhiệm vụ ta cứ “tiện” thế này, thế kia, nay xã hội phát triển mới thấy có những bất hợp lý thì phải sắp xếp lại dần dần. Song ông nói những “sắp xếp” gần đây cũng “chưa phải là cải cách”.

Trong phần phát biểu mở đầu, công tố viên cáo buộc công ty PCI đã hứa sẽ đưa cho Huỳnh Ngọc Sĩ, giám đốc ban quản lý dự án xa lộ Đông-Tây của TPHCM, một món tiền hối lộ khoảng 2,6 triệu đô la, tương đương với 10 phần trăm giá trị hợp đồng, để đổi lấy ân huệ là công ty PCI sẽ được giao cho các hợp đồng tư vấn liên quan đến các dự án xây dựng đường xá trong thành phố vào năm 2001 và 2003.

Thật khó để nghĩ, nên liên hệ thái độ cứng rắn hiện nay của Đồng Nai với sự bất lực, không phát hiện ra những vi phạm kéo dài suốt 10 năm qua của Vedan; hay nên liên hệ với khoản phạt tiền mà Bộ Tài nguyên Môi trường kiến nghị. Theo quyết định của Bộ, Vedan phải truy nộp một khoản phí bảo vệ môi trường lên đến 127 tỷ đồng. Cho dù nhiều ý kiến nói rằng mức truy thu này vẫn chưa thấm gì so với lợi nhuận mà Vedan thu về do không xử lý nước thải trước khi đổ ra môi trường thì con số này cũng là một khoản tiền lớn hơn mức phạt lâu nay áp dụng

Dương Ngọc Tiến, nhờ có những quan hệ trong hoạt động báo chí, có được 2 văn bản thuộc loại “mật” và “tối mật” của Viện Kiểm sát nhân dân Đà Nẵng, nói về vụ án liên quan đến Giám đốc một doanh nghiệp cỡ bự ở đây. Đinh Công Sắt đã photocopy những văn bản này, đính kèm theo đơn thư khiếu kiện, và rải tại nhiều nơi ở Đà Nẵng. Ông Đinh Công Sắt bị tước quân tịch năm 2007, và bị coi là có hành vi xúi giục một số công dân khiếu kiện và tham gia rải truyền đơn. Trong vụ việc này, thiếu tướng công an Trần văn Thanh đã giúp và gợi ý cho Nguyễn Công Sắt tố cáo một số lãnh đạo thành phố Đà Nẵng tham nhũng, Ban giám đốc Công an Đà Nẵng tham ô trong việc dập biển số xe, lập quĩ đen, được lãnh đạo Bộ Công an bao che...

Trở lại phiên toà, dù chưa có thông tin nào được rò rỉ, người ta cũng thừa biết là các bản án đã được « cấp trên » quyết định sẵn, với những mục tiêu cổ điển: răn đe - ở một mức độ mà chính quyền cho rằng « có lợi » về chính trị - mọi ý muốn đòi mở rộng quyền tự do cho báo chí, quyền can thiệp vào chính trị của Đảng, thông qua ngọn cờ chống tham nhũng. Người ta còn nhớ rằng ban Tổ chức trung ương Đảng đã « cơ cấu » sẵn các ông Nguyễn Việt Tiến, thứ trưởng bộ Giao thông – Vận tải và Cao Ngọc Oánh, thiếu tướng, thủ trưởng công an điều tra (đầu năm 2006), để được « bầu » vào ban chấp hành trung ương ở đại hội X. Nhưng khi vụ PMU 18 bùng nổ, những nghi vấn hai nhân vật này có liên quan đến bị can chính – tổng giám đốc PMU18 Bùi Tiến Dũng -, một người với tư cách là cấp trên, « ô dù » của BT Dũng, một người bị cho là được tiếp cận để « nhờ » chạy tội cho Dũng, thì cả hai đành ngậm ngùi nhìn ghế trung ương lùi xa – và với ghế đó, còn là chức bộ trưởng GT-VT cho ông Tiến, chức thứ trưởng bộ Công an cho ông Oánh kèm theo quân hàm trung tướng

Bất chấp, "người mặc đồng phục không lon" càng tỏ ra dữ tợn quyết giằng bằng được bên quang gánh còn lại. Thấy vậy tôi lại gần nói rằng bắt hàng của dân như vậy là không được, nên trả lại hàng họ cho người ta. Người dân xung quanh biết tôi nên có yêu cầu "đại biểu Quốc hội can thiệp". Sẵn mang tấm thẻ Đại biểu Quốc hội tôi đành rút ra để chứng thực "chức năng giám sát" của mình. Ngỡ tưởng mình có chút uy để hạ hoả "người mặc đồng phục không lon", ngược lại tôi nhận được một mệnh lệnh đanh thép bằng một tiếng quát: "Đi ra chỗ khác để tôi làm việc!".

Nhưng như ai đó (cụ thể: một ông giáo sư Nhật và một ông cựu quan chức Việt Nam) nói, dưới chế độ này thì tất cả đều là các tù nhân dự bị, ai cũng có cái “tội” nào đó, làm sao có thể cãi rằng mình “vô tội” được chứ, như thế khác nào là nhạo báng cả bộ máy điều tra - kiểm sát - tòa án khổng lồ được huy động để xử vụ này. Hai năm tù cho một niềm tin vào sự trung thực và công lý. Thực ra cũng còn là nhẹ so với nhiều người khác.