Quỳnh (phần I)

Trường Đại học Thương nghiệp của chúng tôi đối diện khu với Văn công. Khu Văn công là nơi tập trung các đoàn nghệ thuật và một số trường đào tạo năng khiếu nghệ thuật, trong đó có trường Múa. Trong con mắt đám sinh viên Thương nghiệp bọn tôi thời ấy, thì sinh viên trường Múa là loại sinh viên quí tộc; họ ăn diện và tất cả đều xinh trai, đẹp gái. Những buổi sáng bọn tôi ngồi ở mấy quán nước trà cổng trường nhìn sang cổng khu văn công, dán mắt vào các nàng sinh viên múa đẹp như mơ lượn lờ ra ăn quà sáng. Mặc dù quà sáng của họ chỉ là khoai lang, sắn luộc hoặc cùng lắm là bánh cuốn không nhân, nhưng cũng đủ khiến bọn tôi ngưỡng mộ thèm thuồng, bởi vì thực đơn quà sáng của bọn tôi là hai chén nước trà và năm bi thuốc lào, mà thực đơn này cũng phải ký sổ. Đầu tiên không biết, tôi đoán chắc họ toàn con nhà giầu. Sau mới biết, hoá ra họ chẳng giầu có gì, có điều sinh viên múa và xiếc có tiêu chuẩn cao gấp ba lần sinh viên các trường khác.

Hồi ấy hay mất điện, số ngày có điện có lẽ tương đương số ngày mất điện bây giờ. Thế là để tiết kiệm dầu (buổi tối thắp đèn dầu) đám sinh viên thương nghiệp cứ tối đến là kéo nhau sang trường múa ùn ùn, đông như đi trẩy hội. Cứ kéo nhau sang theo phong trào, ông nào có “đối tượng” thì “solo”, không thì tụ tập thành đám, ghi-ta phập phèng, hát hò ông ổng. Có thằng hát chán, động rồ cởi truồng quấn quần lên đầu trùm kín mặt, tồng ngồng chạy vòng quanh, vừa chạy vừa hét như ma làm. Cũng may, vì mất điện nên cảnh thoát y dưới ánh trăng chỉ nhoà nhoà.

Trong lớp, tôi chơi thân với hai thằng. Long, thằng này nhỏ con, thông minh và láu lỉnh, thường gọi là Long “già”. Nhà nó ở phố Hàng Đường, có cửa hàng bán bánh kẹo, trà, ô-mai các loại. Nói chung, nó thuộc thành phần “con nhà giầu”. Thằng kia là Quân, thường gọi là Quân “khỉ”; thằng này nhà Nam Định, đẹp trai, cao to nhưng rất vô duyên. Không hiểu tại sao nó có biệt hiệu là “khỉ”. Ba đứa thân nhau, đi đâu cũng đi chung và tự nhận là “Ba thằng ngự lâm”

Bên trường múa, ở khoá…, tôi không nhớ rõ là khoá mấy, hình như khoá 13 hay 14 thì phải, có một cô nàng, tên Quỳnh. Cô ta cùng lứa với bọn tôi, đúng hơn là kém bọn tôi khoảng hai, ba tuổi. Quỳnh đẹp lắm, thuộc diện hoa khôi của trường múa. Với bọn tôi tất cả học sinh trường múa đều là hoa hậu, thế mà Quỳnh lại là hoa khôi của đám hoa hậu đó. Khỏi cần tả, nói thế là đủ hình dung. Chính vì thế bu quanh Quỳnh luôn là cả đống các chàng (trong đó có ba thằng chúng tôi), không chỉ có quân thương nghiệp, mà cả các chàng bên kịch, bên xiếc, rồi cả mấy bố nhà quê bên Đại học Sư phạm cũng lởn vởn, mới ghê. Thời đó, ký túc các trường không văn minh như bây giờ. Có khi hai, ba trường chung nhau một bể nước. Thế là, để lấy lòng Quỳnh, các cu cậu tranh nhau xách nước từ tầng một lên tầng tư kí túc, cho Quỳnh và cả lớp Quỳnh… rửa chân. Mà lớp Quỳnh có vắng vẻ gì đâu, hai mươi con bà nàng. Nhờ Quỳnh, các bà nàng đâm ra thơm lây.

Bọn tôi lượn lờ thường xuyên như thế nên cứ đụng mặt nhau chan chát, cho nên không tránh khỏi chuyện lườm nguýt gầm gừ. Nhưng “ba thằng ngự lâm” bọn tôi lì lắm, chả ngán ngại bất cứ phần tử nào. Tôi và Quân “khỉ” thì cao to lực lưỡng, thêm nữa dạo đó mặt tôi mọc đầy mụn sủi cảo nên trông rất ngầu. Còn thằng Long “già”, tuy nó nhẹ cân thấp bé thật, nhưng bù lại nó rất láu lỉnh và bản lĩnh (chính nó đầu têu trò cởi truồng hò hét). Nói thế không có nghĩa là bọn tôi tiếp cận Quỳnh bằng sức mạnh, mà rất tự nhiên, Quỳnh dành cho nhóm tôi tình cảm đặc biệt nhất. Quỳnh không bao giờ cho bọn tôi xách nước, Quỳnh bảo, việc đó nhiều người làm rồi. Thỉnh thoảng bọn tôi tới chơi, gần như cùng lúc mấy bố bên đại học sư phạm cũng xuất hiện, Quỳnh mời tất cả ngồi chơi, nhưng trong khi mấy ông sư phạm đang hì hục thay nhau xách nước thì Quỳnh lôi ra một đĩa lạc luộc mời bọn tôi. Lạc có mùi hơi thiu thiu nhưng về sau này tôi chả bao giờ có dịp ăn thứ quà nào ngon một cách đắm say như thế. Xách nước nhiều mà chả được Quỳnh quan tâm, trong khi bọn tôi đã không xách nước mà mỗi lần tới đều được Quỳnh đón tiếp khi thì bằng lạc luộc, lúc thì kẹo vừng, cho nên các cu cậu dần dần lảng hết

Cuối cùng, còn lại chỉ ba chúng tôi hay sang chơi với Quỳnh. Thay vì bị mấy ông mãnh lậm lừ, bây giờ bọn tôi bị mấy bà nàng cùng lớp Quỳnh lườm nguýt. Chả là các bà nàng không còn người hầu xách nước mà. Nhiều khi tôi cũng xách xô đi, nhưng chỉ một, hai xô cho Quỳnh đủ dùng, định xách tiếp là Quỳnh lừ mắt (phụ nữ họ có cái lối ích kỷ đáng yêu thế) không đồng ý. Vốn là đứa khéo léo, thằng Long “già”, mỗi lần sang Quỳnh chơi, bao giờ cũng có quà, toàn sản phẩm ở cửa hàng nhà nó, khi thì bọc ô-mai gừng, lúc lại hộp bánh kem xốp... Của đáng tội, nó làm bọn tôi mát mặt. Còn thằng Quân “khỉ” thì chỉ hềnh hệch, vô duyên, nói chuyện có mặt cả mấy đứa mà chỉ rình nắm chân, nắm tay. Tôi nhìn nó mà sôi máu. Nhưng Quỳnh bao giờ cũng rất tế nhị, khéo léo khiến cho thắng “khỉ” không làm trò được, mà bản thân nó cũng không bị “phô”. Nói chung hai đứa chúng nó có lợi thế hơn tôi. Tôi vốn ít nói, luôn cho mình là thô kệch nên khi cả bốn đứa ngồi chơi với nhau, tôi thường lặng lẽ ngồi im, kệ hai thằng kia nó bô lô ba la. Thỉnh thoảng cặp mắt to, đen láy của Quỳnh chợt nhìn thẳng vào mắt tôi, hai ánh mắt giao nhau một lúc, và thường là tôi lúng túng quay đi trước. Những lúc đó, trong tôi cảm xúc rất rạo rực, bồi hồi. Tôi không hiểu một cách cụ thể ý nghĩa gì trong đôi mắt của Quỳnh. Nhưng tôi cũng lờ mờ linh cảm một điều gì đó.

Vào một buổi sáng, trống tiết, tôi lò mò sang trường múa. Không hiểu nghĩ thế nào tôi lại đi một mình. Buổi sáng bên trường múa là giờ tập ballet, trong khu nhà tập, âm nhạc vang lên thánh thót xen lẫn tiếng quát tháo và đếm nhịp của các giáo viên. Nhiều phòng tập quá, các phòng đều có người. Không biết Quỳnh tập ở phòng nào nên phòng nào tôi cũng ghé qua. Ở phòng đầu tiên là một lớp nam sinh, các ông con trai múa đang tập, cởi trần, cơ bắp cuồn cuộn, phía dưới mặc quần tập, loại quần gì đó bó chít, hạ bộ nổi lên như cái ấm tích. Tôi hết hồn chạy bổ sang phòng kế bên, vừa tới cửa phòng, thấy Quỳnh đang làm một động tác xoay và di động ra sát cửa, vô tình tôi và Quỳnh, mặt đối mặt, sát gần nhau. Quỳnh mặc đồ tập bó sát, cổ áo khoét sâu, khuôn ngực đầy đặn thở phập phồng, mồ hôi rịn trên trán, cặp mắt đen láy của Quỳnh mở to nhìn tôi, vừa ngạc nhiên vừa thích thú. Tôi sững người mất mấy giây, mồm ú ớ rồi… quay đầu ù té chạy. Nếu nói theo kiểu bây giờ là “chạy mất dép”, thì với tôi hôm ấy đúng cả nghĩa đen. Tôi đi dép cao su, thứ dép cứ chạy nhanh là tuột quai. Thế là người đi dép ở lại, cứ thế chân đất tôi rông tuốt về ký túc xá. Cả tuần liền tôi ngơ ngẩn như mất hồn. Cảm giác bồi hồi rạo rực, lại có phần xấu hổ. Mấy lần, hai thằng kia rủ sang Quỳnh chơi nhưng tôi đều từ chối. Phải đến hơn tuần sau, tôi mới theo chúng nó sang thăm Quỳnh. Hôm đó Quỳnh đưa mắt nhìn tôi nhiều hơn mọi khi. Tôi lúng túng và càng câm như hến, để mặc hai thằng kia tha hồ nói phét. Lúc ra về, khi cả ba thằng đã ra khỏi cửa, Quỳnh gọi tôi lại và đưa một túi xách nylon. Quỳnh không nói gì, chỉ mỉm cười nhìn tôi tinh nghịch. Không biết trong túi là cái gì, nhưng tôi cứ cầm. Vừa nhìn thấy tôi xách cái túi, thằng Quân “khỉ” giằng lấy, nó mở túi và cười hô hố. Tôi cũng tò mò nên vội giật lại, hoá ra là đôi dép cao su của tôi. Quỳnh đã mang nó ra chợ thuê rút lại, Quỳnh còn cẩn thận cho đóng đinh hai bên đế cho khỏi tuột quai. Quân “khỉ” cười khèng khẹc trêu tôi: “Nhất mày rồi nhá”. Thằng Long “già” cũng cười, không nói gì.

Tôi yêu Quỳnh, điều này giờ đây tôi không còn nghi ngờ. Và Quỳnh cũng yêu tôi? Qua ánh mắt Quỳnh, tôi lờ mờ nhận thấy thế. Nhưng còn điều này cũng quan trọng, tôi ngờ rằng, cả hai thằng bạn thân của tôi, hai đứa chúng nó cũng yêu Quỳnh. Tất nhiên, ở các mức độ khác nhau. Thằng Quân, cái thằng vô duyên hềnh hệch này có thể mới chỉ là “rất thích” thôi, chưa thể coi là tình yêu. Còn thằng Long? Tôi nghĩ thằng này chắc chắn nó đã yêu. Tôi để ý thấy nó mấy lần lén sang trường múa một mình, ôm theo bọc gì (chắc là ô-mai, bánh kẹo?) to lắm. Nhưng Quỳnh chỉ yêu tôi thôi, tôi biết. Nhưng tôi không tự tin

Quan hệ của bốn đứa, vẫn thế, rất thân thiết. Với riêng tôi Quỳnh ngày càng dành cho tôi những tình cảm rõ rệt hơn, tất nhiên là chỉ qua ánh mắt. Còn tôi, vì rụt rè mà cũng một phần vì nể hai thằng kia, tôi sợ tình yêu của mình sẽ làm hỏng mối quan hệ đang rất tốt đẹp của cả bốn đứa. Vì vậy, tôi không dám thổ lộ. Tôi để cái mối tình “mắt nhìn nhau như gửi gắm bao điều” cứ thế trôi đi, cho tới ngày chúng tôi ra trường.

Bọn tôi ra trường cùng năm với Quỳnh, vào học trường múa trước khi bọn tôi vào trường thương nghiệp hai năm, nhưng hệ đào tạo của Quỳnh những bẩy năm, nên bọn tôi ra trường cùng một lượt. Ra trường, Quỳnh nhận công tác ở Nhà hát Giao hưởng. Còn ba đứa tôi, thằng Quân”khỉ” tốt nghiệp hạng trung bình, được phân về sở thuỷ sản của một tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (hồi đó khi ra trường được phân công công tác, và phần lớn đều tuân theo sự điều động của tổ chức). Thằng Long”già” nhận bằng đỏ, tốt nghiệp loại giỏi, được về Sở thương nghiệp Hà Nội. Không hiểu gia đình nó có chạy chọt gì không, chứ sinh viên mới tốt nghiệp ít có cơ hội làm việc tại Hà nội. Nhưng tôi nghĩ, với học lực của nó, đươc làm việc ở những nơi tốt đẹp thì cũng xứng đáng. Còn tôi, cũng tấm bằng xanh như của Quân “khỉ”, nhưng khá hơn nó một chút. Tôi tốt ngiệp loại khá, và nhận công tác ở một tỉnh miền núi phía Bắc

Thời kỳ sinh viên ngắn ngủi thế là đã kết thúc, bọn tôi chính thức “thò chân vào cuộc đời”. Hôm chia tay, bốn đứa làm một bữa liên hoan nhè nhẹ bên hồ Tây. Cả bốn đứa đều vui, buồn lẫn lộn. Lúc cười hô hố nói những câu vô nghĩa, khi thì cùng lặng đi để đuổi theo những suy nghĩ riêng tư. Quỳnh nhìn tôi nhiều hơn, cặp mắt có vẻ buồn. Vẻ như vừa trách móc vừa chờ đợi. Tôi cũng hiểu được tâm trạng của Quỳnh, nhưng khốn nạn, không hiểu ma xui quỉ khiến thế nào tôi vẫn câm tắc như hến. Hai hôm sau tôi khoác ba lô đi lên phía Bắc.

Tôi tới tỉnh L. vào một buổi chiều cuối thu. Thời tiết ở đây khác hẳn Hà nội, trời se lạnh, mới hơn bốn giờ chiều mà như đã tối. Tìm được tới trụ sở cơ quan mất hơn nửa tiếng. Cơ quan vắng ngắt như chùa bà đanh, chỉ có ông thường trực. Sau khi xem xong giấy giới thiệu của tôi, ông ta bảo, mọi người về hết rồi, ngày mai tám, chín giờ sáng cơ quan mới bắt đầu có người. Rồi ông ta hỏi tôi có người nhà ở đây không, tôi bảo không, ông ta dẫn tôi lại một căn phòng, mở khoá rồi bảo, đây là nhà khách cơ quan, chú nghỉ tạm qua đêm.Tôi cám ơn ông ta rồi vào phòng. Căn phòng rộng chừng 15 mét vuông, mái ngói hở ngoác, dưới sàn đầy cứt chuột. Trong góc kê một chiếc giường cá nhân, chỉ có giát, không có chiếu. Tôi vứt chiếc balô lên đầu giường, để nguyên quần áo rồi nằm vật ra. Từ bé cho tới khi vào đại học, tôi chưa biết đến cảm giác cô đơn, nằm trên giường tôi nghĩ, ra cô đơn nó thế này. Tôi chợt nhớ đến Quỳnh, nhớ cồn cào. Lạ thế, mới chia tay chưa đầy ba hôm, mà sao nhớ quá thế này. Lúc này tôi mới thấy ân hận, rằng trước khi chia tay đã không nói gì với Quỳnh. Ôi, nếu bây giờ Quỳnh ở đây, tôi sẽ không ngần ngại gì nữa, tôi sẽ thổ lộ tình yêu với Quỳnh bằng những từ ngữ lâm ly hoành tráng nhất mà tôi có.

Hôm sau, tôi tỉnh giấc khi chưa tới bẩy giờ. Tôi nhanh nhẹn làm vệ sinh cá nhân, sốc lại quần áo, nhét tờ giấy giới thiệu, lệnh điều động công tác vào túi áo ngực rồi ngồi bó gối trên giường. Thời gian trôi thật chậm. Mãi mới tới tám giờ, trời vẫn chưa sáng rõ, cơ quan bắt đầu lác đác có người. Tôi nhẩy khỏi giường, vuốt lại quần áo rồi đi về phía căn phòng trên cửa có tấm biển “Phòng Tổ Chức”. Tôi gõ cửa, bên trong có tiếng rít thuốc lào sòng sọc; lặng im một lát rồi một giọng nhừa nhựa cất lên: “Vào đi!” Tôi đẩy cửa bước vào, một người đàn ông khó đoán tuổi ngồi sau bàn làm việc. Tôi chào ông ta. Tay ông ta móc vào nách, vừa gãi sồn sột vừa hất hàm hỏi: “Có chuyện gì?” Tôi đặt lên bàn mấy thứ giấy tờ rồi giới thiệu vắn tắt về mình. Ông ta xem giấy rồi gật gù: “Trường hợp này… biết rồi… xuống nàm dưới huyện S, sang phòng hành chính nấy công văn, mang sang đây tôi ký. Chiều có xe xuống huyện, đi nhờ xuống, nhận việc … nàm nuôn.”

Một tuần sống và làm việc ở cái huyện khỉ ho cò gáy này trôi qua. Sinh hoạt, cảnh vật nói chung là tẻ nhạt. Công việc của tôi, về chuyên môn có lẽ chỉ cần đào tạo sáu tháng là đủ, thế mà tôi học những năm năm. Thời gian rỗi nên tôi có điều kiện viết thư nhiều cho Quỳnh, cứ một tuần tôi gửi một lá. Trong thư tôi bảo công việc của tôi thú vị lắm, tôi mô tả cảnh vật núi đồi ở đây cứ như miền núi nước Pháp. Và chỉ có thế, trong thư tôi không nói gì thêm. Tôi cũng gửi cho thằng Long một vài lá. Còn thằng Quân, tôi không biết địa chỉ. Tôi gửi rất đều đặn, nhưng chẳng bao giờ nhận được hồi âm. Bạn bè quên tôi rồi hay sao? Đặc biệt là Quỳnh, sao Quỳnh không trả lời tôi? Bực mình, càng về sau thư tôi viết cho Quỳnh thưa hơn, một hai tháng một lá. Không phải tôi đã bớt nhớ Quỳnh, thực ra tôi còn nhớ nhung nhiều hơn nữa kia. Nhưng tôi cũng tự ái chứ ! Mấy lần tôi định tỏ tình trong thư, nhưng lại thôi. Tôi để dành điều đó cho một dịp nào đó được về Hà Nội, như thế chắc sẽ nồng nàn hơn. Chẳng phải chúng tôi đã yêu nhau bằng ánh mắt gần hai năm trời rồi hay sao? Tỏ tình bằng thư thì thật là uổng phí.

Thoắt cái đã gần hết một năm, chính xác là tám tháng. Ở cái cơ quan thương nghiệp huyện buồn tẻ thế mà tôi thấy thời gian trôi nhanh ra phết. Một hôm chị văn thư bảo tôi: “Cậu Hùng có thư đấy”. Tôi rảo bước về phía phòng hành chính, vừa đi vừa hỏi: “Thư ở đâu gửi thế chị?”. “Tôi không thấy ghi, nhưng dấu bưu điện Hà nội đấy”. Vào phòng hành chính, tôi thấy lá thư nằm chềnh ềnh trên bàn. Tôi vồ lấy, ấp lá thư vào ngực rồi lao vút về phòng riêng. Về tới phòng mình, tôi đóng cửa lại rồi hồi hộp bóc thư. Trong phong bì thư là một phong bì nhỏ hơn, mầu hồng. Tôi hấp tấp mở cái phong bì hồng, bên trong là thiếp báo tin và thiếp mời dự tiệc cưới. Đám cưới thằng Long “già”. Cô dâu là Quỳnh.

Tôi đổ sụp xuống giường.

Hai năm trôi qua tẻ nhạt, hôm qua giống hôm nay, hôm nay chắc chắn sẽ giống ngày mai. Tôi từng nghe ai đó nói rằng: “Thời gian là người khán hộ rất giỏi chữa những vết thương lòng”. Tôi không thấy đúng, đã hai năm rồi mà người khán hộ chết tiệt kia có chữa chạy được gì cho tôi đâu. Khốn nạn, vết thương của tôi đang ung thối lên đây.

Một hôm, mẹ tôi gọi điện lên, bà báo cho tôi rằng ở nhà đã nhờ vả người trên Sở Thương nghiệp, việc xong rồi, tôi sẽ được chuyển về Hà Nội, quyết định sẽ tới trong nay mai.

Đúng một tháng sau, quyết định đó nằm trên bàn làm việc của quí ông hay gãi nách khi tiếp khách. Ông ta cho gọi tôi lên thông báo tin vui; rồi ông bắt tay tôi chúc mừng, tay kia vẫn móc nách, ông bảo: “Chúc mừng cậu, mất ba năm hả? Thế nà may nắm đấy, có anh cả chục năm cơ”. Tôi lạnh lùng: “Cháu trả lại quyết định, cháu tình nguyện xin ở lại phục vụ ít năm nữa”. Ông ta trợn tròn mắt, lát sau đã lấy lại bình tĩnh ông bảo: “Cậu đùa hay nàm thật?”. “Chưa bao giờ cháu nghiêm túc như lúc này. Thôi chào chú”. Tôi quay ra. Vừa hay có xe về huyện, tôi nhẩy lên đi nhờ.

Vì việc này mà mẹ tôi gọi điện lên chửi bới khóc lóc mấy lần, bà còn đe từ tôi. Tôi không động lòng lắm, tôi lạ gì cái kiểu khóc lóc từ con của các bà mẹ. Thời gian tôi “tình nguyện phục vụ” đã được gần năm năm. Tôi cũng chẳng thèm để ý đến thời gian, hình như tôi lỳ lợm ra khá nhiều. Lúc này đất nước đã đổi thay rất nhiều, kinh tế thị trường khiến cái loại cơ quan như cơ quan tôi không có lý do tồn tại, dù có muốn “tình nguyện” nữa cũng không được. Ngày mai tôi sẽ về Hà Nội công tác ở một cơ quan mới. Hy vọng cơ quan mới này sẽ sử dụng hết kiến thức năm năm đại học của tôi.

Tôi về Hà Nội được ba tháng. Gặp lại Quỳnh làm gì? Cô ta đã yên phận rồi. Hãy quên cô ấy đi. Lý trí khuyên bảo tôi như vậy. Nhưng tôi không sao quên nổi Quỳnh, chỉ trừ những lúc bị công việc cuốn đi, thời gian còn lại, hình ảnh Quỳnh luôn tràn ngập tâm trí tôi. Tôi biết, mình vẫn còn rất yêu Quỳnh

ĐTD_ Rạng sáng 31/10/2003

(Còn tiếp)