Cái đầu kiểm duyệt

Nguồn: blog Tiến Lên XHCN

07.04.2010

Nhằm củng cố hiểu biết về các thế lực thù địch và bọn tư bản bóc lột, anh thường nghiên cứu các loại văn hóa phẩm đồi trụy phương Tây những khi rảnh rỗi. Tuần qua anh có dịp đọc cuốn How We Decide của John Lehrer, trong đó có một nghiên cứu về não bộ khá thú vị do nhà tâm lý Drew Westen của đại học Emory thực hiện.

Thời bầu cử tổng thống Mỹ 2004, Westen mời một số người ủng hộ của đảng Dân Chủ và Cộng Hòa nghe một loạt các phát biểu mâu thuẫn từ cả hai ứng viên John Kerry và George W. Bush. Ví dụ, đối tượng thí nghiệm được xem đọan phim Bush ca ngợi lính tại Iraq và hứa sẽ chăm sóc cựu chiến binh thật tận tình. Cũng cùng ngày đó, chính phủ Bush ban lệnh cắt giảm phúc lợi y khoa của 164 nghìn cựu chiến binh. Tương tự, họ được nghe các đọan Kerry phản đối chiến tranh Iraq và cũng đồng thời bỏ phiếu cho quân đội Mỹ tấn công vào Iraq.

Sau đó, các đối tượng thí nghiệm phải đánh giá mức độ mâu thuẫn từ 1 đến 4, với 4 là mức độ mâu thuẫn cao nhất. Kết quả là người ủng hộ đảng Dân Chủ cho rằng Bush rất mâu thuẫn nhưng không mấy lo lắng với mẫu thuẫn của Kerry. Ngược lại, ủng hộ viên đảng Cộng Hòa xí xóa mâu thuẫn của Bush và xem mâu thuẫn của Kerry tồi tệ hơn.

Westen cũng đồng thời quan sát não bộ đối tượng thí nghiệm bằng cách quét fMRI. Ông có thể thấy ủng hộ viên cả 2 đảng cố gắng chống lại các bằng chứng đối lập để duy trì chính kiến của mình. Khi đối diện với mâu thuẫn rõ rệt, phần não bộ liên quan đến cảm tính cho thấy nhiều họat động, chứng tỏ người xem tự động dùng bộ phận này để bào chữa cho ứng viên mình. Và khi họ đã có kết luận ưng ý thì các mạch kích thích của não bộ bắt đầu họat động để đem lại cảm giác sảng khóai. Hóa ra, tự lừa dối mình là một sở thích rất khóai lạc.

Tại sao anh lại đề cập đến nghiên cứu này trong quan cảnh chính trị Việt Nam? Phải chăng vì cảm tính mà anh đọc Hồ Chí Minh - A Life của William Duiker 2 lần vẫn chẳng tìm thấy chi tiết về Bác viết sách lăng xê mình? Phải chăng vì cảm tính mà nhiều đồng chí yêu Đảng cảm thấy bọn phản động thật xấu xa tồi tệ khi biểu tình phản đối chính phủ ta, nhưng lại xem hành động theo dõi, quấy rối, phong tỏa kinh tế, cho trúng tuyển nghĩa vụ quân sự đối với phản động là hành động hợp lý của chính phủ tràn trề chính nghĩa? Phải chăng cũng cùng nguyên nhân đó mà bọn phản động lưu vong xem các hành động trên của Đảng ta là đồi bại độc ác nhưng lại cảm thấy hành động hăm dọa, đánh hội đồng là giải pháp hợp lý đối với kẻ dám ủng hộ Đảng Cộng Sản trên xứ sở tự do?

Cái xấu của “bên mình” bao giờ cũng ít độc ác hơn cái xấu của “bên giặc”, đúng không? Nhưng nếu ta chấp nhận cái ác tồn tại trong hàng ngũ “bên mình” thì một ngày nào đó chính ta sẽ nhận ra sự thật tàn nhẫn là “bên mình” chính là “bên giặc”. Điều duy nhất chúng ta có thể làm để đảm bảo cái thiện tuyệt đối là độc lập suy nghĩ và chống lại tất cả cái ác, bất kể nó được thực hiện từ bên nào.

Não bộ luôn tìm kiếm bằng chứng ủng hộ chính kiến sẵn có và phớt lờ các phản chứng ngược lại. Kẻ càng thông minh càng viện dẫn ra nhiều lý do để thỏa mãn niềm tin cảm tính của mình. Bất kể số lượng và tính chính xác của bằng chứng ra sao, một khi phần cảm tính đã quyết định thì không có gì thuyết phục được. Đó là bản năng tự nhiên được lập trình sẵn trong não bộ con người qua quá trình tiến hóa.

Ví dụ như đồng chí Gấu Bắc Cực chỉ tìm đọc các bài viết cực đoan của các loại Đốc nhiều hơn Tờ Trần rồi tự tức lồng lộn lên để hãnh diện với tấm lòng yêu nước thương dân vô bờ bến của mình. Hoặc thành phần chống Cộng chết bỏ chuyên quy chụp tòan bộ tệ nạn xã hội cho Cộng Sản. Cả 2 đã có sẳn niềm tin, họ chỉ đi tìm những bằng chứng củng cố định kiến có sẵn và phớt lờ những chi tiết ngược lại. Cả 2 sẽ luôn phóng đại lỗi lầm của đối phương và thu nhỏ cái sai của phe mình.

Như thế, làm gì để thóat khỏi bản năng hoang dã này? Cách tốt nhất để chắc chắn mình trung lập, suy luận không cảm tính là liên tục tự đặt mình vào vị trí phải thắc mắc thành kiến của mình, tập chấp nhận các lý luận gây phản cảm cho mình (các đề tài về Bác Hồ, Bác Diệm là điểm khởi hành tốt). Chỉ khi đối diện với chính kiến trái nghịch mà không có cảm xúc trào dân và bình thãn xem xét thậm chí đặt mình vào vị trí của đối phương, chỉ khi đó chúng ta mới có những cuộc đối thọai ý nghĩa.

Đùa thế thôi, hành động như thế là quá phức tạp, hãy suy nghĩ đơn điệu hơn. Không trắng thì đen, không yêu Đảng thì chống Cộng, không cờ đỏ thì cờ vàng, hoàn toàn không có những vị trí trung lập khác. Quả thật, các lọai văn hóa phẩm tư bản thật độc hại, mới đọc tí xíu mà đã bắt anh phải viết hàng lố điều nhố nhăng phản cách mạng, thật tởm lợm.