Việt Nam tăng cường chống lạm phát

Nguồn: James Hookway, The Wall Street Journal

Diên Vỹ, X-Cafe chuyển ngữ

25.02.2011

Các nhà lãnh đạo Việt Nam hôm thứ Năm đã đưa ra những biện pháp nhằm giới hạn tỉ lệ lạm phát đang tăng vọt, ngay cả khi người dân đang lo lắng về việc tăng giá điện và xăng khiến chi phí năng lượng tăng lên đến 24%.

Đây là thời điểm của khó khăn đang lan rộng đối với sự ổn định của nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh này. Việt Nam do cộng sản cầm quyền đang gặp phải trở ngại lạm phát nghiêm trọng nhất ở châu Á, với chỉ số tỉ giá tiêu dùng đang ở mức cao nhất trong hai năm với 12,3% trong tháng này. Giá cả được cho là sẽ tăng lên cao hơn nữa trong những tháng tới khi ảnh hưởng đến nền kinh tế của việc tăng giá năng lượng và việc phá giá gần đây của đồng nội tệ thêm 8,5% so với đồng đô la Mỹ -- lần mới nhất trong hàng loạt đợt phá giá. Nhận thấy mối quan tâm này, hôm thứ Năm chính quyền đã tuyên bố việc đối phó với lạm phát là ưu tiên hàng đầu hiện nay.

Những biện pháp được Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thông qua bao gồm việc giới hạn tăng trưởng tín dụng trong năm nay ở mức 20% so với hơn 28% trong năm 2010, và cắt giảm mục tiêu thâm thủng ngân sách xuống ít hơn 5% tổng sản lượng nội địa so với 5,3% vào năm ngoái. Chính phủ cũng đã ra lệnh cho các công ty nhà nước bán ra lượng ngoại tệ tích trữ cho các ngân hàng trong nước để giảm bớt áp lực đang đè nặng lên tiền đồng nội tệ.

Cùng với một số biện pháp tăng tỉ giá lãi suất trong tuần trước -- lên đến 11% trong tỉ giá ngân hàng trung ương thu từ những ngân hàng thương mại cho vay vốn -- việc thay đổi này có thể cho thấy một bước dừng sau nhiều năm thực hiện chính sách hỗ trợ tăng trưởng mãnh liệt, các nhà kinh tế cho biết. Những chính sách này, trong khi tạo ra sức tăng trưởng nhanh, cũng đã khiến cho nhiều người dân Việt Nam lo lắng về giá cả đời sống tăng vọt và đồng tiền nội tệ suy giảm nhanh chóng.

Sherman Chan, một kinh tế gia của HSBC ở Hồng Kông nói rằng những chính sách mới đây cho thấy cuối cùng giới lãnh đạo Việt Nam cũng đã tìm cách đưa ra những biện pháp kiểm soát đối với nền kinh tế lên xuống bất thường của mình. "Việt Nam đang ở vào giai đoạn không thể quay lại với chính sách cũ của mình, và chúng ta chờ đợi việc thắt chặt tiền đồng hơn nữa trong những tháng sắp đến," bà nói.

Các nhà kinh tế theo dõi sát những nỗ lực của Hà Nội trong việc kiểm soát sự tăng giá như là cách để đánh giá tính ổn định của thị trường được xem là hứa hẹn nhất của châu Á với tỉ lệ tăng trưởng ở mức 6,78% trong năm ngoái.

Câu hỏi lớn là liệu Việt Nam sẽ chấp nhận cơn đau ngắn hạn vì chính sách mới cứng rắn hơn hay là sẽ quay lại chính sách chú trọng tăng trưởng mạnh mẽ -- như họ đã từng làm trước đây. Ví dụ như trong năm 2010, các nhà thảo chính sách đã tìm cách giới hạn lạm phát bằng cách tăng tỉ giá lãi suất và giới hạn tỉ lệ tăng trưởng tín dụng, nhưng khi tình hình có vẻ khá hơn vào giữa năm, họ lại nới lỏng tăng trưởng tín dụng -- và lạm phát lại bắt đầu tăng dần lên đến hai con số.

Nhiều nhà kinh tế cũng xem Việt Nam như là chỉ số báo hiệu cho những gì các quốc gia khác phải đối diện nếu họ không đối phó được với hiện tượng giá cả tăng vào thời điểm giá dầu và thực phẩm tăng đang làm các nhà đầu tư vào các thị trường mới nổi lo lắng.

Trong khi dường như không có triển vọng gì về những cuộc biểu tình rúng động chính quyền đang diễn ra ở Trung Đông tại một Việt Nam đang bị kiểm soát chặt chẽ, vẫn có một lo ngại đang lan tràn trên đường phố Hà Nội về đợt tăng giá mới nhất, và về việc liệu chính quyền có thể nắm giữ được nạn lạm phát hay không.

Xe hơi và lượng xe gắn máy đầy khắp đất nước đã xếp hàng trước những cây xăng ở Hà Nội và những thành phố khác hôm thứ Năm, tìm cách mua xăng trước 10 giờ sáng, khi các nhà cung cấp được phép tăng giá xăng thêm 17,5% ở mức 19.300 đồng một lít và giá dầu thêm 24% ở mức 18.300 đồng một lít.

Những ai không đến kịp đã hối hận vì giá tăng. "Tối qua tôi đã quá lười biếng không chịu đi đổ xăng, và bây giờ tôi phải tốn thêm 200 nghìn," Hoàng Hợp, một lái xe 39 tuổi than phiền.

"Tôi không thể tưởng tượng được giá cả đã tăng lên quá cao," Dương Minh Hoàng, 54 tuổi nói. "Hiện giờ tôi lo là lương của mình sẽ không đủ trang trải việc tăng giá."

Chính quyền Việt Nam bù lỗ giá xăng và hỗ trợ một số chi phí cho các nhà nhập khẩu. Chi phí tăng cao khi giá dầu thô trên thế giới tăng vì bất ổn tại Libya, và vì dầu được định giá theo đồng đô la, việc phá giá tiền đồng vào tuần trước làm vấn đề thêm nghiêm trọng. Giá điện sẽ tăng thêm 15% vào ngày 1 tháng Ba, với hy vọng sẽ làm cho ngành sản xuất điện có thể sinh lãi, qua đó hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài xây dựng những nhà máy điện hiện đang rất cần.

Một số nhà phân tích nói rằng một trong những tiêu điểm chính để đánh giá hướng đi chính sách của Việt Nam sẽ là tiền đồng. Đồng nội tệ hiện đã mất 20% giá trị từ giữa năm 2008, và nhiều người dân Việt Nam đang đầu cơ vàng hoặc bất động sản để tích trữ tài sản trong khi những người khác tìm cách mua ngoại tệ.

"Nếu người dân cảm thấy thoải mái khi dùng tiền đồng lại và không ra sức tìm cách đầu cơ vào những hoạt động không tạo ra thành quả sản phẩm như mua bán vàng, thì chính phủ sẽ biết là họ đang thành công," một nhà kinh tế ở Việt Nam từ chối cho biết tên nói.

Nguyễn Anh Thu ở Hà Nội đóng góp cho bài viết này.

Thảo luận