Kinh tế cuối tuần (tuần thứ 44 : từ 27/10 – 2/11/2008)

Nhìn qua tình trạng đầu tư trước cuộc bầu cử Hoa Kỳ và tiên đoán /thống kê

Kỷ lục đi xuống của nguyên vật liệu và hàng hóa trong tháng 10

Trong năm vừa qua, khu vực kinh doanh về nguyên liệu đứng đầu trong bảng xắp hạng và không ai có thể nghĩ là có thể đi xuống thê thảm trong một thời gian ngắn, nay thì sự thật đã chứng minh điều này. Giá cả của nguyên liệu trong tháng 10 xuống tệ nhất trong vòng một tháng từ trước tới nay vì sự lo sợ về kinh tế trì trệ toàn thế giới.

Theo chỉ số Reuters-Jefferies CRB Index đo lường giá trị của 19 loại nguyên liệu khác nhau đã giảm 22.3% trong tháng 10. Đây là tỉ lệ phần trăm kỷ lục đi xuống trong một tháng của chỉ số này từ khi được thành lập.

Giá dầu trên Thị Trường New York Mercantile Exchange lên gần 3% hôm Thứ Sáu nhưng vẫn không cứu vãn được chiều hướng đi xuống của tháng 10 là -32.6% và là phần trăm kỷ lục đi xuống trong một tháng của giá dầu từ trước đến giờ. Tương tự như vậy, giá dầu Brent crude tại London cũng không thua kém và đi xuống kỷ lục trong tháng 10 với lỗ -33.5%.

Giá Vàng (Gold futures) trao đổi trên Nymex’s Comex metals division đi xuống hơn -18% cũng là một kỷ lục đi xuống lớn nhất trong 25 năm theo dữ kiện của Reuters.

Trong ngành kim loại, đồng (Copper future) buôn bán trên Comex giảm xuống -36.5% trong tháng 10, cũng là kỷ lục đi xuống trong 20 năm. Đồng (Copper future) buôn bán trên Thị Trường London Metal Exchange (LMF) xuống 37%, kỷ lục đi xuống trong hơn 30 năm, chưa kể nó tiếp tục đi xuống hôm Thứ Sáu là -9%.

Nhôm (Aluminum future) buôn bán trên Thị Trường London Metal Exchange (LMF) xuống -16%, thiếc (Tin future) -21%, kền (Nickel future) -24%, Kẽm (Zinc future) -33%.

Nhìn vào quá khứ thì giá của dầu thô, kim loại và ngũ cốc vụt lên với những kỷ lục cao nhất trong nửa năm đầu chỉ vì giá trị yếu kém của đồng dollar và nhu cầu đòi hỏi trong 6 năm liền của người đầu tư và tiêu thụ. Sự tăng giá đi đến hồi kết cuộc vào tháng 7 khi khủng hoảng tín dụng tại Hoa Kỳ, bắt đầu trước đó hơn một năm, bùng nổ và trở thành một chuyện tài chính không ngờ trên toàn thế giới.

Nhìn lại tuần vừa rồi, sau gần 3 tháng bán tống bán tháo, nguyên liệu đươc nhìn thấy khả quan hơn với toàn thể giá của các nguyên liệu bật ngược trở lại và gây hy vọng cho nhiều người đầu tư tiên đoán có thể là thị trường nguyên liệu, kim loại, và ngũ cốc đã chạm đáy.

Trong ngày Thứ Tư, chỉ số của RJ/CRB Index(The Oversight Committee of the Reuters/Jefferies CRB Index đi lên 6%, kỷ lục đi lên trong một ngày từ trước đến giờ đuợc phản ứng ngược trở lại khi Thứ 5, với bản tường trình về kinh tế Hoa Kỳ thu hẹp lại 0.3% trong quý III - Một chiều hướng đi xuống mạnh nhất trong 7 năm - làm gía của thị trường nguyên liệu sụp đổ lần nữa.

Cộng thêm với đồng dollar mạnh trở lại trong tháng 10, kỷ lục trong 17 năm qua và nhu cầu đòi hỏi của nguyên liệu đi xuống, không ai dám đầu tư nhiều vào thị trường này. Ngoại trừ dầu thô, cafe, và đường, giá của tất cả nguyên liệu, kim loại và ngũ cốc đều đi xuống hôm thứ Sáu.

Khi đóng cửa tuần rồi, dầu thô lên $1.85 hay 2.85% với giá $67.81/1 barrel vào lúc sắp đóng cửa khi những người mua đánh cá là giá sẽ đi xuống "buyer covering shorts" cho những contract "front-month" vào tháng 11. So sánh với tháng 7 giá cao nhất trong lịch sử là giá dầu thô lên $147 một barrel.

Dữ kiện và tin tức cho những người đầu tư vào thị trường chứng khoán

Mặc dù rất nhiều kinh tế gia và nhà đầu tư đều rất quan tâm đến kinh tế Hoa Kỳ trong những tháng vừa qua, con số rút tiền đầu tư ra khỏi thị trường chứng khoán lên tới con số kỷ lục trong tháng rồi, và tình trạng thất nghiệp được tiên đoán sẽ còn tăng lên trước khi giảm xuống. Gần như ai cũng đều lo ngại cho viễn ảnh kinh tế Hoa Kỳ trong những tháng sắp tới, vì con bệnh hay lây "kinh tế trì trệ" sẽ tiếp tục và làm cho rất nhiều công ty không thể đạt được chỉ tiêu mong muốn năm 2009, từ nhận định của các người phân tích, nhưng trong những cuộc thống kê mới nhất cho biết nhiều giám đốc của các công ty đầu tư đã thay đổi ý kiến của họ về đầu tư. Những người này bắt đầu bỏ tiền nhiều vào thị trường chứng khoán.

+ Tin tưởng vào Thị Trường Chứng Khoán

Phải nói là có rất nhiều chuyện mới có thể làm sợ hãi những chuyên gia quản trị đầu tư tiền bạc của Hoa Kỳ. Với The Dow Jones Industrial Average đi xuống gần 30%. Tín dụng thì gần như biến mất có nghĩa là rất khó vay mượn. Kinh tế trì trệ toàn cầu bắt đầu xuất hiện và phí tổn để làm sạch sẽ chuyện bê bối của Wall Street được tiên đoán là tốn hơn cả ngàn tỉ dollars. Chưa đủ ngạc nhiên là hơn 50% các nhà đầu tư chuyên nghiệp được phỏng vấn và thống kê cho biết họ đầu tư giá tăng (bullish) hay rất là đầu tư giá tăng (very bullish) về thị trường chứng khoán từ giờ cho đến giữa năm tới.

Giống như tất cả chúng ta, những chuyên gia quản trị về đầu tư lớn đã tiếp tục giới hạn về đầu tư gần đây khi TTCK bán xuống liên tục trong năm nay, mặc dù nhiều người trong chúng ta đã vui mừng khi thấy TTCK bình phục trở lại phần nào tuần rồi. Không những họ can đảm đầu tư vào TTCK Dow và những thị trường khác, họ còn tham dự vào những cơ hội khi ý kiến về cổ phiếu đổi chiều, khi được biết là chính phủ toàn cầu phối hợp mọi biện pháp để chấm dứt khủng hoảng tài chính và chính sách vay mượn được trở lại bình thường. Chưa kể đây là cơ hội cho họ mua được những cổ phiếu giá rất rẻ trong mọi kỹ nghệ.

Theo những người đầu tư giá tăng (bullish) tiên đoán đến cuối năm, the Dow sẽ tới điểm 10,642, có nghĩa là lên 1.317 điểm, hay 14%, so sánh với trị giá hiện nay. Mặc dù với tiên đoán lạc quan như vậy, TTCK Dow cũng xuống 20% cho năm 2008. Tương tự với những kỹ nghệ trên mọi ngành của toàn quốc, họ thấy chiều hướng tương tự cho chỉ số S&P 500 và the Nasdaq Composite. Họ tiên đoán chỉ số S&P 500 sẽ bật lên 1,141 điểm hay 18% tính đến ngày hôm nay, nhưng so sánh là xuống 22%. Và chỉ số The Nasdaq Composite sẽ củng cố đi lên tới 2.013 điểm hay 17% trong hai tháng nữa nhưng lỗ 25% cho nguyên năm.

Sau khi các cổ phần sụp đổ trị giá xuống thấp nhất trong 5 năm, 62% những chuyên gia quản trị về đầu tư lớn cho rằng nó trở nên quá rẻ (undervalued), đi lên so với cùng một thống kê vào đầu năm là 55%. So với một con số không đáng kể là 7% tiên đoán cổ phần quá đắt so với trị giá hiện nay. Gần 70% cho cổ phần sẽ là cách đầu tư tốt nhất trong năm 2009, so sánh với 13% cho là tiền mặt, và 11% cho là trái phiếu (bond) là phương pháp đầu tư có lợi nhất.

Tuy nhiên họ cũng rất thận trọng trong cố vấn về đầu tư: Một nửa đầu tư vào những cổ phần và phương pháp phòng thủ (defensive), so với 20% đầu tư mạnh bạo (aggressive). Khoảng 37% nói rằng nếu tình trạng tín dụng khả quan hơn, họ sẽ đầu tư giá tăng (bullish) về TTCK trong 6 tháng tới, trong khi 25% nói là họ muốn nhìn thấy các công ty kiếm được nhiều tiền hơn trước khi đầu tư vào TTCK. Mặc dù có nhiều khác biệt về sự tiên đoán, nhưng chiều hướng lạc quan cho năm 2009 đã trở nên tích cực hơn. Những chuyên gia quản trị đầu tư giá tăng tiên đoán là the Dow sẽ đi lên 9% trong nửa năm đầu tới điểm 11.621, trong khi S&P có thể lên 1.247 và the Nasdaq lên 2.231.

"Chúng ta có thể thấy TTCK đi lên rất mạnh", theo David Corbin, người đứng đầu về đầu tư của hãng Corbin & Co. ở Fort Worth, Texas, "bởi vì The FED đang bỏ rất nhiều tiền để tạo tính thanh khoản (liquidity), không sớm thì muộn những số tiền này sẽ tìm cách chạy vào TTCK. Tôi có cảm tưởng như là đứa con nít đưọc mang vào tiệm kẹo, cái điều tôi lo ngại là không biết tôi nên mua cổ phần nào".

Corbin nghĩ là the Dow sẽ lên tới 11.000 cuối năm nay, và lên tới 11.800 khoảng giữa năm 2009. Ông ta nghĩ S&P 500 sẽ lên tới 1200, và tiếp tục đi lên 1270 khoảng tháng 6 năm 2009, trong khi Nasdaq lên 2200 từ điểm 2100 của năm 2008. Phần trăm của cổ tức (Dividend yields) lên rất cao bởi vì các nhà đầu tư tự hỏi là tại sao chỉ có kiếm được 1.56% với đầu tư tiền trong ngân hàng trong khi họ có thể kiếm được 6% với cổ tức.

Một trong những chỉ số quan trọng là tiền mặt, một chỉ số có thể dự đoán cho TTCK, cho đến ngày 30/09/2008 tài sản của quỹ Money - Market fund tổng cộng khoảng $3.400 tỉ dollars so sánh với $13.300 tỉ dollars trị giá của TTCK, so sánh phần trăm thì con số này là 25%, một con số kỷ lục từ trước đến nay. Con số này được so sánh cùng với năm 1980 (khi khủng hoảng kinh tế tại Hoa Kỳ đi vào tình trạng stagglation khi phân lời lên đến 16%, thất nghiệp cao và Iran chiếm đóng tòa Đại Sứ Hoa Kỳ tạo ra khủng hoảng chính trị tại Trung đông và giá xăng dầu đi lên kỷ lục). Một dữ kiện để suy nghĩ theo hãng Ned Davis Research là, được thống kê từ năm 1980, TTCK luôn đi lên khoảng 12% mỗi khi money-fund lên bằng 11% so với TTCK.

"Rất nhiều tiền mặt đang nằm bên ngoài để đợi đầu tư", theo David C. Hartzell, người sáng lập công ty Cornell Capital Management ở Buffalo, N.Y. Với một người đầu tư lẻ thì bạn có thể làm bất kỳ điều gì bạn muốn nhưng nếu bạn là nhà đầu tư cho các Quỹ đầu tư thì bạn không thể đứng ở bên ngoài vì bạn có thể bị lỡ trường hợp TTCK đi ngược trở lại. John Fox, một chuyên gia đầu tư cho Fenimore Asset Management in Cobleskill, N.Y cũng nói những điều tương tự. Theo những dữ kiện trong quá khứ, khi TTCK xuống 50% trong khoảng từ năm 2000 - 2002 và 48% đi xuống trong năm 1973 -1975 lúc thị trường xuống giá (bear market), Fox cả quyết là "Chúng ta đã đi qua gần hết những vấn đề" tạo ra sự đi xuống của TTCK. Với PE của S&P 500 là 12, giá trị của nó là điều hấp dẫn nhất trong 20 năm qua. Fox nghĩ là the Dow có thể lên tới 10.000 cuối năm nay, lên tới 10.500 vào giữa năm 2009. Ông ta tiên đoán là 1.200 điểm cho S&P, và giữa năm 2009 là 1.250. Fox đang dự tính mua những công ty cỡ nhỏ (small-cap) và trung bình (mid-cap) với không nợ nần để có thể dễ dàng thoát ra khỏi tình trang khủng hoảng tín dụng. Ngoài ra các công ty hoạt động với chi phí thấp, điều này công ty có thể hoạt động không cần giúp đỡ từ bên ngoài, trả được nợ và hoạt động tự lập không phải đụng đến tín dụng cho cả nhiều năm.

+ Thiếu niềm tin vào Thị Trường Chứng Khoán

Tuy nhiên không phải ai cũng đầu tư giá tăng (bullish), Bryan Sadoff, của Sadoff Investment Management ở Milwaukee, không muốn đầu tư vào TTCK lúc này, theo ông những cổ phần của các công ty có trị giá rẻ đều hiếm đi, các cửa tiệm bán lẻ cũng không có nhiều khách, giá nhà đi xuống, thất nghiệp gia tăng và niềm tin của người tiêu dùng không còn nhiều, ông nói "Khi TTCK đi xuống 40%, thì tiền kiếm được cũng đi xuống", do đó ông ta không hứng khởi để đầu tư vào TTCK.

Thật vậy, nhiều nhà đầu tư đoán là phần trăm kiếm được của S&P xuống 9.5% năm nay và chưa có triệu chứng tiến triển trong năm 2009. Sadoff đoán “khủng hoảng kinh tế sẽ lâu hơn và lan rộng hơn", nhiều người khác cũng dự đoán và nó sẽ không trở lại bình thường trong một thời gian dài.

Jon Fisher của Fifth Third Asset Management tại Cincinnati đồng ý là "Sau thời kỳ bong bóng vỡ của Technology, chúng ta có 3 năm đi xuống", ông nói tiếp "75% kinh tế hiện nay, chủ yếu là người tiêu thụ, hiên nay chi tiêu ít đi. Do đó khó mà có thể nói các công ty có thể tăng trưởng và điều này sẽ áp đặt sức ép lên giá trị của các cổ phần. Tôi không nhìn thấy đầu tư giá tăng (bullish)". Theo dự đoán của Fisher thì the Dow cuối năm 2008 là 9.800, và đi lên 10.250, trước khi đi xuống lại trong năm 2009. Ông ta muốn đầu tư vào tiền mặt hơn là TTCK bởi vì sau khi The FED và chính phủ Hoa Kỳ dùng hết tiền cứu trợ và không còn vũ khí nào hết thì họ sẽ đứng bên lề để coi. Lúc đó TTCK sẽ phải tự điều chỉnh, các công ty vì sự sống còn sẽ phải sửa đổi cho thích hợp cho việc chi tiêu, đầu tư và phát triển. Công ty nào không còn thích hợp sẽ bị đào thải và sẽ phải đóng cửa. Đây là điều TTCK đã phải hoạt đông từ trước đến giờ (trước khi được cứu trợ bởi chính phủ Hoa Kỳ). Chưa kể làm tan tảng băng tín dụng cũng phải có rất nhiều thời gian.

Cứu trợ (bailout) và phản ứng

Trong thống kê 70% ủng hộ kế hoạch cứu trợ (bailout) Wall Street mặc dù chỉ có 60% nghĩ là nó sẽ ổn định thị trường tài chính, bởi vì theo họ chính phủ phải làm (bất kỳ một cái gì) đề cho ngân hàng tin tưởng tiếp tục cho vay lẫn nhau, tương tự như chính phủ đã làm trong thời kỳ cứu trợ đồng tiền Mexico "the Mexican bailout" năm 1995.

Nhưng có người phản đối, theo họ, kế hoạch cứu trợ không giải quyết vấn đề chính của nó đó là sự tin tưởng vào ngành ngân hàng và tài chính. Không lấy làm ngạc nhiên khi thống kê cho thấy là họ cho Thống đốc FED Bernanke và Bộ trưởng Tài chính Paulson điểm A và B trong khi họ cho Quốc Hội điểm F, vì Quốc Hội đã quá chú ý đến những điều khoản không liên quan đến vấn đề (too much pork).

Theo đó các người quản trị tiên đoán sẽ tốn khoảng 6 tháng đến 1 năm thì khủng hoảng về tín dụng mới trở về bình thường. Đối với các người khác thì đồng ý trên thí dụ điển hình về tình trạng khủng hoảng ngân hàng tại Nhật trong thập niên 80s - 90s, đã phải tốn rất nhiều thời gian để tình trạng tin tưởng đầu tư trở lại.

Thóng Kê và dự đoán

Với một ít ngoại lệ, họ tiên đoán Hoa Kỳ sẽ đi vào tình trạng kinh tế trì trệ 6 tháng cho đến 12 tháng. 60% nghĩ là tình trạng này sẽ kéo dài khoảng 1 năm hay 18 tháng. Và căn bênh kinh tế này sẽ làm lây sang rất nhiều quốc gia trên thế giới. Những quốc gia này phải: Một là, giải quyết tự cho chính mình hay Hai là, lệ thuộc vào kinh tế Hoa Kỳ (như xuất cảng sang Hoa Kỳ).

Gần 60% người trả lời nghĩ là The FED nên tiếp tục cắt phân lời, và 38% nói The FED nên để yên. Nhìn thấy trong tuần khi The FED cắt phân lời 50 basic points xuống còn 1%, The Dow đi lên gần 900 điểm nhưng sau đó nó cũng không đi tới đâu, vì TTCK sau đó không phản ứng thuận lợi sau đó. The FED gần như bất lực trong tình trạng hiện nay bởi vì họ biết họ phải bắn những viên đạn cuối cùng mặc dù biết rằng hành động của họ cũng không làm tín dụng hoạt động mạnh hơn.

Một mâu thuẫn trong thống kê cho biết là cổ phần của ngành ngân hàng và tài chính bị đánh đập thê thảm trong những tháng vừa rồi thì được tiên đoán sẽ là những cổ phần mang TTCK ra khỏi tình trang trì trệ. Cổ phần của các hãng dầu cũng sẽ là những cổ phần có nhiều triển vọng, và cuối cùng là cổ phần của những công ty thuốc (health-care) bị quên lãng cả 2, 3 năm nay sẽ có triển vọng đi lên.

Những cổ phần của những ngành sau được tiên đoán không sáng sủa lắm: consumer-cyclical, Basic-materials khi nguyên liệu được tiên đoán là sẽ đi xuống. 62% các chuyên gia về đầu tư đoán nguyên liệu sẽ tiếp tục mất giá thêm nữa.

Về GDP, họ tiên đoán sẽ đi xuống 0.15% năm nay và đi lên chỉ có 0.49% trong năm 2009. Hôm thứ Năm, chính phủ Mỹ cho biết là GDP giảm 0.3% trong 3 tháng vừa qua, tệ nhất từ năm 2001 nhưng tốt hơn dự đoán.

Lạm phát tiên đoán là sẽ tăng lên năm 2008 với con số 3.28% nhưng năm 2009 giảm xuống là 3.02%.

Họ thích đầu tư vào các công ty thật lớn (large-cap), thật tốt, và có thể tiếp tục phát triển trong mọi hoàn cảnh, và có cổ tức. Đa số công ty này nằm trong 'Nifty 50'.

Họ không thích và không "ghét" Treasury Bond. Họ bắt đầu nghĩ là đầu từ vào cổ phiếu của công ty có chỉ số tín dụng thấp "high-yield", họ cho là những cổ phiếu này đã bị "trừng phạt" quá mạnh. Và một khi khủng hoảng tín dụng ít đi, các cổ phiếu này trở nên có nhiều giá trị hơn.

76% thích giá trị của đồng dollar và cho rằng nó sẽ tiếp tục đi lên so với đồng Euro, nhưng chỉ có 43% cho là đồng dollar đi lên so với đồng Yen.

Họ vẫn chưa thích đầu tư vào ngành nhà cửa.

Họ không thích và chưa muốn đầu tư vào cổ phần ngoại quốc vì tiên đoán sẽ phải trải qua những tàn dư của cuộc khủng hoảng của kinh tế Hoa Kỳ.

Họ cũng không phấn khởi với vàng. Họ phỏng đoán là vàng sẽ lên $861 năm nay và $841 năm 2009.