Kinh tế cuối tuần (tuần thứ 40 : 29/9 – 5/10/2008)

+ Sức mạnh của JP Morgan

Chúng ta đọc tin tức hằng ngày, gần như ai cũng chỉ để ý đến tựa đề thật nổi và rất ít chúng ta để ý đến các chi tiết nhỏ bên trong, nhưng nếu không có những chi tiết này thì sẽ không bao giờ có những tin tức hằng ngày. Tuần này tôi mời các bạn xem sức mạnh của JP Morgan trong việc mua công ty Washington Mutual (WaMu).

JP Morgan muốn mua WaMu lắm để bành trướng ảnh hưởng của mình về phía tây Hoa Kỳ nhất là tiểu bang California và kiếm thêm thị trường vùng tiểu bang Florida. Cơ hội đã đến khi hãng WaMu có triệu chứng sụp đổ trong những tuần trước đây, không cứ chỉ có JP Morgan biết đến sự tan rã của hãng này mà kể cả chính phủ liên bang và nhiều hãng tài chính ngân hàng khác.

Ba tuần trước khi JP Morgan mua WaMu trị giá $1.9 tỉ dollars, quan chức tại Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC), cơ quan của chính phủ Liên Bang được nổi tiếng qua việc bảo hiểm các trương mục dưới $100,000 gọi JP Morgan cho biết là chính phủ đang theo dõi ngân hàng WaMu rất kỹ, họ cũng cho biết thêm là hãng WaMu đang có vấn đề về tài chính và tiết lộ chính phủ muốn kiểm soát hoàn toàn hãng này. Viên chức tại FDIC nói thêm là họ sau khi họ đóng cửa ngân hàng WaMu, họ sẽ bán đấu giá hoàn toàn hãng này.

Theo dự đoán của JP Morgan, họ phải sửa soạn cho chuyện gì sẽ xẩy ra khi FDIC yêu cầu JP Morgan tham dự cuộc bán đấu giá trọn phần ngân hàng WaMu và JP Morgan đã đặt giá trong cuộc bán đấu giá ngày Thứ Ba Sep. 23, 2008.

Tối Thứ Tư, regulators của FDIC gọi cho JP Morgan báo họ trúng trong cuộc đấu giá. Theo tờ báo Wall Street Journal thì FDIC nói cho JP Morgan là họ muốn có số tiền đó khoảng 7:00 PM chiều thứ Năm. JP Morgan phải đối phó với việc làm sao để có một số tiền thật lớn, rất lớn trong lúc luân chuyển (liquidity) của tiền tệ tại Hoa Kỳ đang ở tình trạng khủng hoảng. JP Morgan cấp tốc mở một hội nghị trong nội bộ trong hai tiếng để đối phó.

Nhưng JP Morgan biết đây chỉ là bước đầu vì JP Morgan đã biết khoảng ba tuần lễ trước là nếu WaMu bị tịch thu bởi chính phủ và nếu họ là kẻ mua được hãng WaMu, JP Morgan phải có đủ tiền để được gọi là "Tier 1 capital" có nghĩa là họ phải có ít nhất 8% trị số tài sản. Điều kiện của "Tier 1 capital" là tình trạng "sức khỏe" của nhà băng sau khi trúng đấu giá và được kiểm soát bởi regulators, cộng thêm nó là mức độ đo lường tư bản coi ngân hàng có đủ tiền để mua hay không nếu một khi người mua nhìn thấy giá trị của WaMu còn có thể tiếp tục đi xuống. Chính phủ liên bang đòi hỏi phần trăm tối thiểu của "Tier 1 capital" là 4%, và 8% là thông thường, nếu họ muốn coi người mua có đủ sức mạnh hay không. JP Morgan dự tính là họ cần khoảng $8 ti dollars trong một buổi kêu gọi đầu tư rất to lớn để cho "Tier 1 capital" nằm trong khoảng 8% và 8.5% của hãng JP Morgan.

Một lần nữa, thật là không dễ để kêu gọi đầu tư $8 tỉ dollars mà không tiết lộ cho ai biết về ý định của mình cộng thêm với những rủi ro WaMu có rất nhiều điều kiện sẽ bị tich thu bởi chính phủ. Thêm nữa FDIC sẽ rất giận dữ nếu tin này được rò rỉ ra dư luận, Thị Trường Chứng Khoán sẽ dao động rất mạnh nếu tin này bị tiết lộ. Cuối cùng JP Morgan lựa chọn chiến thuật "vượt tường", rất thịnh hành trong thời kỳ khủng hoảng.

"Vượt tường" được cấu thành như sau, JP Morgan lựa 10 hãng tài chính rất lớn có thể cung cấp rất nhiều tiền cho JP Morgan. Trong đám 10 công ty này, không có hãng nào là "sovereign wealth funds" hay "private equity firms" và đương nhiên là tất cả những công ty này phải là công ty tại Hoa Kỳ, nhiều hãng lại là những hãng đầu tư trực tiếp vào JP Morgan và đang nắm rất nhiều cổ phần của JP Morgan. Vài hãng giấu tên cũng lại là những hãng giúp công ty đối thủ của JP Morgan là Goldman Sachs kêu gọi đầu tư cả tỉ dollars tuần trước.

Khi JP Morgan liên lạc với 10 công ty này, họ chỉ hỏi đơn giản là:

- Có một ngân hàng được cố vấn là một ngân hàng Hoa Kỳ khác có nhiều chi nhánh có lợi điểm chiến thuật có thể được mua và ngân hàng này cần vốn để đầu tư.
- JP Morgan không thể tiết lộ tên của ngân hàng này cho đến khi đặt giá.
- Các nhà đầu tư có muốn nghe thêm chi tiết nữa hay không?

Nếu công ty trả lời "Yes" họ sẽ biết thêm chi tiết. Nếu họ trả lời "No" JP Morgan sẽ mời họ đi ra và không cho biết thêm một chi tiết nào e rằng Thị Trường Chứng Khoán sẽ dao động.

Chín trong tổng số 10 công ty trả lời là rất muốn nghe thêm chi tiết. Ngay khi họ đồng ý, JP Morgan yêu cầu chín công ty này ký hợp đồng bí mật trong đó ngay bắt đầu từ lúc này họ được xem là viên chức bên trong của JP Morgan, có nghĩa là họ không được phép mua bán cổ phần của JP Morgan trong thời gian này. Tổng Giám Đốc (CEO) của JP Morgan, Jamie Dimon, CFO Mike Cavanagh và Giám Đốc bộ phận bán lẻ (Retail Chief) Charlie Scharf cùng với ba nhóm đặc biệt nói chuyện với với các nhà đầu tư trong cuộc hội nghị trong nửa tiếng. Sau đó thời gian được gia tăng trong ngày Thứ Năm. Đến lúc này các nhà đầu tư mới biết là JP Morgan là ngân hàng đầu tư và WaMu là ngân hàng sẽ bị mua đấu giá. Nhưng không một ai biết là sổ tiền lớn bao nhiêu để chiếm đoạt ngân hàng WaMu và JP Morgan cũng không tiết lộ thêm.

Đến cuối ngày, JP Morgan có được $7 tỉ dollars từ chín công ty này. Đến 9:15 PM tối, khi JP Morgan mở cuộc nói chuyện với báo chí và công chúng lần đầu, 7 công ty bị xóa tên khỏi danh sách "bên trong nội bộ của JP Morgan" và không được xem xét những tài liệu "không được tiết lộ cho công chúng" của JP Morgan. Vào Thứ Sáu, JP Morgan tuyên bố muốn có thêm $1 tỉ dollars nữa qua đầu tư của mọi người đầu tư lẻ. Nhiều người đã chỉ trích JP Morgan là "phản cảm" khi các ngân hàng khác đang cố phấn đấu trong hoàn cảnh sống còn thì JP Morgan tìm cách kiếm thêm tiền để mua ngân hàng khổ sở này.

Đến khoảng thời gian 7:00AM và 9:00AM sáng Thứ Sáu, trước khi thị trường chứng khoán mở cửa, JP Morgan hy vọng kiếm thêm được $2 tỉ dollars từ những người đầu tư mới qua thị trường, $1 tỉ dollars nhiều lúc đầu. Kết quả là JP Morgan kiếm được hơn $1.5 tỉ dollars, "a greenshoe". Tổng cộng JP Morgan kiếm được $11.5 tỉ dollars đủ để regulators vui vẻ, coi như là gần 9%, gần 100 "basic points" hơn ngày hôm trước.

Nhìn lại, cuối ngày Thứ Tư cổ phần của JP Morgan trị giá là $40.50 so với trị giá ngày Thứ Năm là 43.46, tăng 6.8%, bạn phải tưởng tượng là số tiền quá lớn như vậy với hai ngân hàng rất lớn tại Hoa Kỳ. Cộng thêm là trong khi thị trường chứng khoán dao động rất mạnh trong chiều hướng đi xuống, thì JP Morgan lại đi lên, đây là phần thưởng cho các nhà đầu tư vào JP Morgan.

Trong một văn bản nội bộ của JP Morgan, Steve Black and Bill Winters căn dặn nhân viên là "sự sai trật và dao động mạnh của thị trường vẫn tiếp tục xảy ra và chưa chấm dứt ". Điều này tiết lộ các ngân hàng khổng lồ như Goldman Sachs, JP Morgan, Citigroup, Bank of America, và Wells Fargo sẽ tiếp tục mua bán những ngân hàng khốn khổ và bị tịch thu trong những ngày tháng kế tiếp.

+ $700 tỉ hay $$$$ tỉ dollars

$700 tỉ dollars: Trong buổi điều trần tuần trước, các nhà Lập Pháp hỏi The FED Ben Bernanke là tại sao tổng số tiền cần thiết để cứu chữa cuộc khủng hoảng tài chánh là $700 tỉ dollars. Các nhà Lập Pháp hỏi tiếp là tại sao lại không phải là $150 tỉ (một con số ngẫu nhiên). The FED Ben Bernanke trả lời: Tâm lý (Psychology). Có nghĩa là chính phủ Hoa Kỳ không rõ con số chính xác nhưng chỉ biết khoảng $500 tỉ và $1000 tỉ dollars có thể cứu vãn tình trạng thanh khoản (liquidity) của tiền tệ, một cách khác là nếu người dân, người đầu tư có niềm tin, chính phủ Hoa Kỳ chỉ tốn một khoảng tiền ít hơn cũng có thể thúc đẩy ngân hàng tin tưởng lẫn nhau và thoát ra khỏi cuộc khủng hoảng Tiền Tệ. Do đó họ có con số $700 tỉ đó.

Kết quả: Đạo luật bị bác tại Hạ Viện.

Vài ngày sau

$$$$$ tỉ dollars: Hôm Thứ Sáu 10/03/2008, muốn kiếm thêm đủ phiếu để thông qua đạo luật, thay vì tiết kiệm tiền cho dân chúng, quốc hội Hoa Kỳ cộng thêm nhiều khoản như FDIC bảo hiểm đến $250,000 thay vì $100,000, tiền giảm thuế cho dùng năng lượng thay thế, etc... và gần như những khoảng tiền mới này không liên quan gì đến chuyện thanh khoản (liquidity) của tiền tệ. Tổng số tiền cho đạo luật mới này: là $820 tỉ dollars.

Kết quả: Đạo luật được thông qua tại cả hai Viện.

Tôi có giải pháp cho dân chúng Hoa Kỳ và tôi có lời khuyên cho các bạn tại X-Cafe: 1. Cố gắng yêu cầu và thông qua đạo luật "Term limit" tại tiểu bang bạn ở. Luật này không cho phép bất kỳ chính trị gia nào được giữ những chức vụ trong ngành Lập Pháp hay Hành Pháp suốt đời, đôi khi mình gọi là chế độ độc tài hay chế độ CSVN. Đám Thượng Nghị Sĩ và Dân Biểu hiện nay và lúc trước chẳng có làm gì được việc gì cả ngoại trừ lũng đoạn hệ thống Chính Phủ của chúng ta thôi bằng những đạo luật mà một người dân bình thường thấy rất là phi lý.

2. Phải xóa bỏ và sửa lại toàn bộ lại bộ luật về Political Action Committee (PAC) và Lobbyists. Không có lý do gì chúng ta có 435 Dân biểu và 100 Thượng nghị sĩ, Trong khi đó có khoảng hơn 32000 Lobbyists và hàng ngàn PAC. Họ là những kẻ lũng đoạn cơ chế Lập Pháp của chúng ta. Họ là những kẻ hối lộ tinh vi để đẻ ra những đạo luật có lợi cho họ và hoàn toàn bất lợi cho dân chúng Hoa Kỳ.

Sau đó chúng ta hy vọng sẽ có những người đại diện mới, có thể ăn nói không hay, diện mạo không đẹp nhưng hy vọng họ không làm những chuyện không tưởng như chúng ta thấy trong những ngày gần đây.

+ Điều gì kế tiếp

Nay chúng ta có $820 tỉ dollars "kế hoạch giải cứu". Ngân khố Hoa Kỳ sẽ phải đi qua giai đoạn trong đó hàng ngàn accountants và asset managers phải thanh lọc và điểm ra những khoản nợ nhà nào xấu tốt ra sao, như những nhà nào còn có chủ, những nhà nào bị bỏ đi, hay những nhà nào đang có người thuê. Chưa kể phải tìm hiểu những nhà nào còn có nợ tiền thuế địa phương hay không. Tiếp theo là quá trình định giá tương tự như tiến trình của Resolution Trust Corporation (RTC) dọn dẹp sach sẽ của Saving and Loan cũ. Sau đó là quyết định nên mua hay không, và cuối cùng là mua bán cả tỉ dollars cho những khoản nợ xấu. Cái tiến trình hoạt động này nếu nó đi lẹ thì hy vọng tình trạng thanh khoản (liquidity) của tiền tệ sẽ khả quan hơn.

Cái mà nhiều người trong chúng ta không để ý là để có cả ngàn người làm việc cho đạo luật này, chính phủ Hoa Kỳ gần như tạo ra một công ty lớn không thua các công ty lớn trong Fortune-100, và công việc của những nhân viên này không phải là chấm dứt trong vài tháng mà có thể kéo dài trong nhiều năm.

Và cái mà nhiều bạn phải tự hỏi là để kiếm được những người chuyên môn accountants và asset managers để thanh lọc những khoản nợ, chính phủ Hoa Kỳ lại phải tuyển những "chuyên gia" trong đám "accountants và asset managers" làm những chuyện khoản cho vay tầm bậy lúc trước, bởi vì bạn làm sao kiếm được những người thông hiểu mánh khóe làm bậy về kỹ nghệ đất đai nhà cửa hơn những "chuyên gia này". Măc dù quốc hội đã đặt hệ thống kiểm soát 3-tầng, nhưng người dân vẫn tự hỏi là liệu tiền của người dân có bị mất thêm lần nữa hay không?

Vàng và $820 tỉ dollars "bailout plan"

Hôm Thứ Sáu, giá vàng đi xuống thê thảm. Trong tuần giá vàng đi xuống 6.2% so với tuần trước. Nói chung là vàng đi xuống bởi vì Quốc Hội Hoa Kỳ thông qua $820 tỉ dollars "bailout plan".

Các nhà đầu tư về vàng suy nghĩ là thị trường tài chính Hoa Kỳ sẽ ổn định với sự giúp đỡ của "bailout plan", do đó dân chúng sẽ không mua vàng để trốn tránh tình trạng không ổn định. Nhìn vào dữ kiện tuần trước cho biết rất nhiều người đầu tư sợ rằng đạo luật "bailout plan" không thành, họ đã mua rất nhiều vàng, nay họ bán ra khi nhìn thấy tình trạng đầu tư không còn có lợi cho vàng nữa.

Vàng mua bán giao tháng 12 đi xuống $11.10 hay 1.3%, $833.20 một ounce trên thị trường New York Mercantile Exchange. Trong tuần giá vàng mất đi $55.30. Phản ứng đầu tiên sau khi biết rằng đạo luật "bailout plan" được thông qua, giá vàng xuống ngay lập tức gần 5%, thấp nhất trong hai tuần. Măc dù đi xuống như vậy nhưng vài người đầu tư suy diễn là giá vàng vẫn có thể đi lên bởi vì họ cho là chính phủ Hoa Kỳ "chỉ vất tiền vào kỹ nghệ tài chính mà chính phủ cũng biết là như vậy họ sẽ tạo ra lạm phát. Lam phát sẽ làm cho vàng có nhiều giá trị hơn."

Nhìn vào căn bản của vàng và giá trị của đồng dollar tiếp tục đi lên gần đây, nhiều người cho rằng vàng sẽ có thể tiếp tục đi xuống trong những tuần kế tiếp và hy vọng là sau đó giá vàng sẽ ổn định lại, tạo cho cơ hội để vàng có đáy để có thể tiếp tục đi lên trong lâu dài.

Time will tell.

MartianMobile (Thành viên X-cafevn)